Dunajec 3 Regiony
Łącko - Szczawnica - Leśnica

Kościół parafialny św. Jana Chrzciciela w Łącku to jedna z najcenniejszych świątyń regionu, łącząca w sobie warstwy wielu epok. Od romańskiej rzeźby, przez gotyk i barok, aż po współczesny kult bł. Celestyny – każdy fragment tego miejsca opowiada własną historię.

Od drewnianego kościoła do murowanej świątyni

Historia parafii w Łącku sięga co najmniej XIII wieku. Pierwszy drewniany kościół powstał około 1220 roku i służył mieszkańcom przez niemal trzy stulecia. Około 1550 roku, ze względu na częste powodzie, przeniesiono go na wyższe miejsce. Tam stopniowo rozbudowywano – dodając wieżę i soboty – aż do pożaru na początku XVIII wieku. W 1720 roku konsekrowano nową, murowaną świątynię, której patronami zostali św. Michał Archanioł i św. Jan Chrzciciel.

Wygląd zewnętrzny – barokowy hełm i modernistyczne akcenty

Dzisiejszy kościół w Łącku to trójnawowa bazylika z dwuczłonowym prezbiterium i kaplicami po bokach. Od zachodu wyróżnia się potężna wieża na planie kwadratu, zwieńczona neobarokowym, baniastym hełmem z latarnią. Dachy są zróżnicowane: nad korpusem i prezbiterium – dwuspadowe, nad nawami bocznymi – jednospadowe, a nad północną kaplicą widoczna jest kopuła z latarnią. Elewacje są proste, pokryte jasnym tynkiem, a ich rytm wyznaczają pilastry i portale wejściowe z XVIII wieku.

Szczególną uwagę warto zwrócić na kaplicę Matki Boskiej Częstochowskiej z kopułą, która nawiązuje do wawelskiej Kaplicy Zygmuntowskiej – to rzadkie nawiązanie do królewskich wzorców w małopolskiej świątyni wiejskiej.

Najstarsze skarby – romańska rzeźba i gotyckie tryptyki

Świątynia kryje bezcenne pamiątki średniowiecza. Najcenniejszą jest drewniana, polichromowana rzeźba „Głowa św. Jana Chrzciciela na misie” z około 1250 roku – jedno z najstarszych dzieł romańskiej rzeźby w Polsce. Oryginał przechowywany jest w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie, a w łąckim kościele znajduje się jego wierna kopia.

Drugim zabytkiem są skrzydła gotyckiego tryptyku z ok. 1440 roku, odkryte w ołtarzu bocznym. Malowidła przedstawiają m.in. Ścięcie Jana Chrzciciela, Koronację Marii oraz świętych patronów ubogich, więźniów i umierających. Te obrazy, zachowane mimo późniejszych przemalowań, stanowią ważne świadectwo dawnych dziejów parafii. Obecnie tryptyk znajduje się w konserwacji.

Wnętrze – barok i polichromie

Centralnym punktem wnętrza jest ołtarz główny – wczesnobarokowe dzieło z 1621 roku autorstwa krakowskiego snycerza Baltazara Kuncza. Po bokach znajdują się figury apostołów i świętych, a w centrum obraz Matki Bożej Szkaplerznej.

W kościele podziwiać można także gotycką chrzcielnicę z 1493 roku, liczne barokowe ołtarze boczne, manierystyczne obrazy oraz późnobarokowy prospekt organowy. Wnętrze zdobi polichromia – część powstała w latach 50. XX wieku (prof. Franciszek Walczowski), a obecny wystrój wykonano w 1996 roku według projektu prof. Jerzego Lubańskiego.

Kult bł. Celestyny – świadectwo XX wieku

Wyjątkowym miejscem jest ołtarz bł. Celestyny Faron, znajdujący się w prawej bocznej nawie. To XVII-wieczny ołtarz, w którym dawniej znajdował się obraz Matki Bożej Niepokalanie Poczętej. Obecnie mieści wizerunek Celestyny – ochrzczonej w tym kościele zakonnicy, beatyfikowanej przez Jana Pawła II. W jego podstawie umieszczono relikwiarz z paciorkiem różańca i ziemią z Auschwitz, gdzie zginęła męczeńską śmiercią.

Pamięć o niej jest w parafii żywa: w 2019 roku przed kościołem stanęła jej figura, a w 2025 roku poświęcono nowy obraz dedykowany błogosławionej. Dzięki temu dawne mury zyskały współczesny punkt odniesienia, łączący historię parafii z tragicznymi dziejami XX wieku.

Kościół dziś – między historią a współczesnością

Świątynia w Łącku łączy w sobie warstwy wielu epok: od romańskiej rzeźby, przez gotyckie tryptyki i barokowe ołtarze, aż po współczesny kult bł. Celestyny. To nie tylko miejsce modlitwy, ale też ważny punkt kulturowy i historyczny regionu.